Mantar Hastalığı
Mevsimsel hastalıklardan olan mantar, havaların ısınması, deniz-havuz sezonunun açılmasıyla yine gündemde. Özellikle nemli ortamları seven mantar yerleştiği vücutta rahatsızlık yaratıyor. İşte mantar hakkında merak edilen sorular ve yanıtları:
Vücudumuzda nerelere yerleşiyor?
Mantarlar en çok vücudumuzdaki kıvrım yerlerine yerleşmeyi seviyorlar. Yani en sık ayak parmak arası, koltukaltı, kasık gibi yerlere yerleşiyorlar. Ancak bunun dışında sırt, göğüs, ayak tırnakları da mantarın sevdiği ve yaşadığı bölgeler arasında.
Belirtileri nelerdir?
Kızarıklık, soyulma, beyaz kabuklanmalar, şiddetli kaşıntı, kötü koku mantar hastalıklarının en sık rastlanan belirtileridir. Mantar hastalığında tırnakta boşalma, kalınlaşma, renk ve şekil değişiklikleri görülür.
Mantar hastalıklarına yakalanmamızı kolaylaştıran faktörler nelerdir?
Sağlıklı insan derisinin ph’ı (nem dengesi) 5.5 civarındadır. Bu ph derimizi mantara karşı korur. Deri ph’ındaki değişiklik mantar enfeksiyonlarının yerleşmesine yardımcı olur. Dolayısıyla ph dengemizi korumak, mantardan uzak durmak için nemli ve ıslak ortamlardan kaçınmalıyız. Nemin olduğu yerlerde fırsatçı mantarlar çok kolay çoğalabilir. Vücudumuzun nemli, terli kalabilen kıvrım yerlerinde derimizin normal florasında bulunan mantarlar çoğalıp hastalık yapacak hale gelir. Islak terlikler, kum, havuz kenarları nem oranı yüksek yerlerdir.
Nasıl tedavi ediliyor?
Mantar hastalıklarında genellikle lokal krem tarzı tedaviler uygulanıyor. Yaygın deri enfeksiyonlarında ve tırnak tutulumlarında ise ağız yolu ile kullanılan ilaçlar etkili oluyor. Tedavideki en önemli nokta ise doktorun belirttiği tedavi süresine uymaktır. Hastalar ilaçları birkaç gün kullanıp şikayetleri hafifleyince kesmemeli.
MANTAR enfeksiyonlarının belirtileri, neden olan mantarın türüne ve yerleştiği bölgeye göre değişir.
* Genellikle bulundukları bölgede kızarıklığa yol açarlar.
* Görünüm ile tanı konulabilir.
* Mantar enfeksiyonunun oluşmasını etkileyen risk faktörleri tanı koymayı kolaylaştırır.
* Tanı enfeksiyon bölgesinden alınan örneğin mikroskop altında incelenmesi ile de konulabilir.
* Mantar oluşmasını kolaylaştıran diyabet gibi etkenler varsa, öncelikle bu etkenlerin tedavi edilmesi ya da ortadan kaldırılması gerekir.
* Tedavi uzun sürebileceği için belirtiler tamamen ortadan kalkıncaya kadar ilaçların kullanılması gerektiği unutulmamalıdır
Tırnak mantarı genellikle tedavi edilmeyen ayak ya da el mantarı sonrasında gelişir. Genellikle ergen ve erişkinlerde görülür. Sık manikür yaptırmak enfeksiyonlarına yatkınlık oluşturur. 4 ana formu vardır:
PARMAK ve tırmak altı mantarı:
En sık görülen mantar tipidir. Başlangıcında tırnak kalınlaşır ve parlaklaşır. Daha sonra enfeksiyon tüm tırnağa yayılabilir ve tırnağın rengi değişir, kalınlaşır ve yukarı doğru yükselir.
CANDIDA’ya bağlı tırnak mantarı:
Tırnak ciltten ayrılır, kızarıklık ve şişlik görülür.
BEYAZ, yüzeyel tırnak mantarı:
Tırnak yüzeyinde beyaz renkli, parlak bir tabaka belirirken, altta yatan yapılar sağlam kalır.
TIRNAK dibinden ucuna doğru ilerleyen tırnak mantarı:
En az görülen formdur. Bu hastalık daha çok bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde, en sık da AIDS hastalarında görülür. Bu duruma rastlandığında hekim HIV/AIDS testi isteyebilir.
Tırnakta gözlenen tüm kalınlaşma ya da renk değişiklikleri mantar enfeksiyonu değildir. Sedef hastalığı (psöriasis), egzama ve bazı kalıtsal hastalıklar benzer tırnak hasarına neden olabilir. Kesin tanı tırnaktan alınan kazıntı örneğinin mikroskopla incelenmesi ile konulur.
